Tanzani se li te ye pou divèsite kiltirèl rich li yo, ak plis pase 100 gwoup etnik diferan ak branch fanmi. Majorite branch fanmi Tanzani yo soti nan orijin bantou, ki reprezante anviwon 95% popilasyon peyi a.
Rès branch fanmi yo gen moun ki pale nilotik ak desandan endijèn chasè ak ranmase. Yon ti pousantaj nan Tanzani yo soti nan arab ak Ameriken desandan, sitou nan rejyon kotyè yo, Dar Es Salaam ak Zanzibar.
Istwa branch fanmi nan Tanzani ka remonte tounen nan khoisan ki pale chasè-rasanble yo, sipoze yo dwe moun ki rete pi bonè nan Tanzani. Pandan plizyè syèk, vag divès branch fanmi te imigre nan rejyon an, sitou moun ki pale bantou ki soti nan Afrik Lwès ak Santral. Yo te entwodwi travay fè ak nouvo ladrès agrikòl, siyifikativman enfliyanse peyizaj la nan etnisite tribi nan sosyete Tanzani.
Nan Tanzani, toujou gen tribi k ap viv tradisyonèlman, sitou nan vilaj yo. Nan zòn iben yo (men tou nan kèk lòt kote), anpil tribi melanje, epi moun yo ap viv yon vi pi modèn. Yo toujou idantifye tèt yo kòm fè pati tribi yo a, men yo ap viv nan kay nòmal, nan zòn melanje ak lòt tribi ak relijyon.
Gwo branch fanmi yo nan Tanzani gen ladan yo:
Sukuma yo se pi gwo gwoup etnik nan Tanzani, ki abite nan rejyon nòdwès peyi a, sitou nan distri administratif Mwanza ak Shinyanga. Kèk Sukuma ap viv tou nan pwovens Tabora, Dodoma ak Singida.
Ansanm ak Chagga yo, yo se branch ki pi fò ak pi enfliyan nan biznis ak politik, ansanm ak minorite Endyen ak Arab.
Pandan ke gen dokiman istorik limite ki disponib sou Sukuma a, yo kwè ke zansèt yo soti nan popilasyon yo ki pale bantou nan Afrik Lwès. Migrasyon yo nan kote yo ye kounye a nan Tanzani te fèt pandan plizyè syèk.
Nan listwa, agrikiltè yo, Sukuma yo, sitou kiltive rekòt epi yo pratike ti agrikilti. Yo konnen pou dans yo, 'Bugobogobo' a, dans koulèv la, yon eleman esansyèl nan anpil nan rituèl medsinal ak espirityèl yo.
Nan lwès Tanzani, branch fanmi Nyamwezi a kanpe kòm dezyèm pi gwo gwoup etnik apre Sukuma. Non yo, Nyamwezi, tradwi "moun lalin lan," yon atribi ki ateste tradisyon ansyen yo nan adorasyon lalin lan.
Yo kwè ke moun Nyamwezi yo te rete nan lwès-santral Tanzani nan 17yèm syèk la. Tribi a te konpoze de plizyè wayòm nan kòmansman 19yèm syèk la, tankou Unyanyembe, Ulyankhulu, ak Urambo.
Unyanyembe te patikilyèman enfliyan paske li te kontwole Tabora, yon vil komès enpòtan, e li te gen relasyon sere ak Arab yo nan Zanzibar. Pandan tout listwa yo, moun Nyamwezi yo te angaje nan komès ak eksplorasyon long distans.
Nan sosyete tradisyonèl Nyamwezi, lespri zansèt yo te jwe yon wòl enpòtan nan lavi chak jou. Yo te kwè ke zansèt yo te gen pouvwa pou yo afekte k ap viv la pozitivman oswa negatif, e divès kalite rituèl ak fòm adorasyon yo te vize pou apeze lespri sa yo.
Chagga, ke yo rele tou Wachaga nan Swahili, se yon gwoup etnik Bantou ki soti nan rejyon Kilimanjaro nan Tanzani.
Yo reprezante twazyèm pi gwo gwoup etnik nan nasyon an. Chagga yo te tradisyonèlman òganize an eta souveren ki te egziste sou pant Mòn Kilimanjaro anvan kolonizasyon an.
Rejyon sa a, ke yo rekonèt istorikman kòm Chaggaland oswa Uchaggani nan Swahili, te enkòpore yon koleksyon wayòm bantou ki te egziste anvan dominasyon kolonyal yo.
Chagga yo gen yon istwa kiltirèl rich ki make pa chèf lokal tradisyonèl yo ke yo rekonèt kòm 'Mangi.' Yo ap viv nan kay ki rele Kihamba, ki se teren fanmi ki te pase nan jenerasyon.
Chagga yo se yon branch fanmi pwisan, ak Arusha / Moshi yo se yon rejyon pwisan. Gen kèk moun ki toujou ap viv tradisyonèlman, men anpil moun te bati bèl kay modèn tou.
Nan kontradiksyon, Maasai yo (ak kèk lòt branch fanmi tankou Hadzabe a) toujou ap viv sitou tradisyonèlman. Menm lè yo rive nan vil la, yo gen tandans mete rad tradisyonèl yo, kole ansanm, epi pale lang yo.
Yo kwè moun Masaï yo gen rasin yo nan Fon Nil nan Afrik Dinò. Anviwon 15yèm syèk la, yo te kòmanse deplase nan Sid, evantyèlman rive nan Kenya jodi a ak Tanzani. Pandan fen 17yèm ak 18tyèm syèk yo, Maasai yo te nan zenith yo, domine anpil nan peyizaj Afrik lès la.
Tribi a yo koni pou koutim ak rad diferan yo, epi yo kenbe yon vi semi-nomad, sitou sou elvaj bèt.
Maasai yo fasil rekonèt ak kòd abiman yo (Shuka), bijou pèl, ak pratik remakab nan modifikasyon kò, tankou pèse zòrèy ak etann.
Yon evènman kiltirèl enpòtan se seremoni inisyasyon vanyan sòlda, ke yo rekonèt kòm 'Eunoto,' kote jèn gason Masayi tranzisyon nan ansyen, akòde yo nouvo responsablite nan branch fanmi an.
Tribi Hehe a, ke yo rekonèt pou rezistans li ak tradisyon gèrye li, domine rejyon Iringa nan sid-santral Tanzani.
Istorikman, Hehe yo te fòme nan plizyè kominote ki pi gran nan 19yèm syèk la, ini anba lidè pi popilè yo, Chèf Mkwawa. Inite sa a te sitou pou reziste kont menas ekstèn, espesyalman nan machann esklav ak kolon Ewopeyen yo.
Eleman sa a nan eritaj kiltirèl yo se remakab ak sonje menm jodi a.
Sosyalman ak ekonomikman, moun Hehe yo angaje sitou nan agrikilti ak elvaj bèt.
Tribi Gogo konsiste de yon gwoup etnik Santral Bantou ki abite nan rejyon Dodoma nan santral Tanzani. Yo fè pati pèp Bantou ki pi laj ki te imigre atravè Lafrik nan anviwon 2,000 a 3,000 ane de sa.
Moun Gogo yo divès ak pwosede ki vibwan tankou istwa yo. Yo konnen yo pou mizik tradisyonèl yo, prezante enstriman lokal yo tankou Zeze a (yon enstriman de kòd), yon varyete tanbou, ak inik Ndono a, yon enstriman ki gen yon sèl kòd ki fèt ak yon kalabas.
Ki abite nan rejyon Kagera toupre rivaj Lake Victoria, pèp Haya gen yon istwa kiltirèl rich.
Yo konnen tou kòm Wahaya nan Swahili, yo kwè yo te desann soti nan yon gwoup agrikiltè ki sèvi ak fè ki elaji nan diferan pati nan Lafrik. Sa a se trè enteresan paske moun sa yo laj fè file soti yon avni ki ta mennen nan pèp Haya nou konnen jodi a.
Ekspè yo kwè ke yo te kòmanse pwodwi asye, oswa metal difisil, osi lwen ke 2000 ane de sa. Sa vle di ke moun sa yo byen bonè te dekouvri fason entelijan melanje metal yo fè yo anvan anpil lòt atravè mond lan.
Se branch fanmi Haya li te ye pou achitekti inik li yo, ki gen ladan gwo roundhouses ki fèt ak labou ak pay ki rele mushing la.
Soti nan Mozanbik, branch fanmi Makonde te rete nan pati sid Tanzani, patikilyèman rejyon Mtwara.
Moun Makonde yo renome nan mond lan pou konpetans yo nan woodcarving ak travay atistik konplike sou bwa Ebony, prezante fòm imen ak bèt osi byen ke moso abstrè.
Tribi a posede yon sistèm filiaj matrilineal, ak enpòtans remakab bay bò yon fanm nan fanmi an. Makonde yo gen tou yon seremoni inisyasyon anyèl, ke yo rekonèt kòm Nguvumali, kote jèn ti gason ak tifi tranzisyon nan laj adilt, ki make pa ansèyman tradisyonèl ak rituèl senbolik.
K ap viv nan Nòdès Tanzani, branch fanmi Pare a divize an de gwoup - Asu ak Chasu. Mòn Pare yo bay yon anviwonman ideyal pou fòm agrikòl yo, yo note pou kiltivasyon bannann, pwa, mayi, ak kafe.
Pèp la gen yon estrikti sosyal inik ki gen ladann ti politik endepandan, chak dirije pa yon chèf éréditèr, ki endike konpleksite òganizasyon politik yo.
Yon rekò enpòtan kiltirèl se dans Ijanja, yon pèfòmans tradisyonèl ki enkòpore mouvman ritm ak son ki kreye yon spektak atiran.
Malgre ke yo te jwenn sitou nan Mozanbik, branch fanmi Makua tou gen yon prezans konsiderab nan Tanzani, patikilyèman nan rejyon an Mtwara.
Estrikti sosyete yo se tradisyonèlman patriyakal, ak gwo anfaz sou liy gason. Kiltirelman, branch fanmi Makua se konnen pou resi li yo, ak gason kreye tapi ak panyen fanm.
Yo byen li te ye tou pou mizik yo ak dans, enkòpore ritm konplèks ak melodi nan pèfòmans yo.
Tribi Zaramo a, li te ye pou sosyete matrilineal fò li yo, abite sitou nan rejyon kotyè a nan Tanzani, santre alantou pi gwo vil Tanzani a, Dar es Salaam. Moun Zaramo yo pratike yon melanj de relijyon tradisyonèl ak Islam, ki te répandus nan rejyon sa a depi 18tyèm syèk la.
Antanke kiltivatè ak pechè, Zaramo yo kiltive rekòt esansyèl tankou mayi, diri, pwa ak manyòk. Anplis agrikilti, branch fanmi an se konpetan nan atis ak atizana.
Ekspresyon atistik yo gen ladan potri ak bwa Sur. Yo menm tou yo pratike yon fòm dans ke yo rekonèt kòm Mdundiko.
Moun Zigua, ki sitiye nan rejyon Tanga nan Tanzani, se yon gwoup etnik ki gen gwo pratik agrikòl, lajman kiltive diri, pitimi, manyòk, ak lapèch regilye nan zòn kotyè yo.
Istorikman, pèp Zigua te jwe yon wòl enpòtan nan komès long distans sou wout karavà n yo ant kòt Afrik lès la ak Lake Tanganyika.
Nan kilti Zigua a, dans ak mizik kenbe yon plas enpòtan nan rituèl tradisyonèl yo ak seremoni yo. Youn nan evènman sa yo se dans "Ukala", ki se yon dans lachas. Sèvi ak enstriman mizik tankou tanbou ak tchatchaj, pèfòmè yo anchante odyans yo atravè yon konbinezon de son rit ak chant.
Tribi Hadza ak Sandawe, yo konsidere kòm tribi endijèn nan Tanzani, kontinye ap viv yon vi chasè-rasanbleman. Yo te note pou lang inik 'klike' yo, pataje karakteristik lengwistik ki sanble ak lang khoisan yo pale pa definitif San yo nan Sid Afrik.
Mete apa nan mòn fre nan Nò Santral Tanzani, branch fanmi Iraqw la te kenbe diferan lang Cushitic li yo, yon lang ki diferan de lang bantou, nilotik ak khoisan ki pi fò nan Tanzani. Iraqw yo se sitou agrikòl, ki pwofite konpreyansyon yo sou tè vòlkanik fètil rejyon an pou kiltive yon seri rekòt.
Chak branch fanmi Tanzani enfuze peyi a ak atribi inik kiltirèl, istorik ak sosyal li yo. Ansanm, yo egzanp divèsite rich ke Tanzani ofri, eko yon tapi vrèman Afriken nan kilti tribi ki se pa sèlman siviv men pwospere nan limit jeyografik yo nan nasyon Afrik lès sa a.