Baaji oyin jẹ ẹranko ori ilẹ ti o ni awọn ẹsẹ kukuru ti o ngbe awọn igbo, awọn igi-giga, ati awọn oke-nla ni Afirika ati Asia. O le ti gbọ orukọ miiran fun ẹranko kanna - ratel. A ko rii ni ṣọwọn, ṣugbọn nigbati o ba ṣẹlẹ, o le ṣe idanimọ rẹ nipasẹ ẹwu irun-awọ-funfun ti o wa ni ori rẹ, ẹhin, ati iru rẹ, ni iyatọ pẹlu awọ dudu ti oju rẹ, awọn ẹgbẹ, ati ara isalẹ. Awọn baaji oyin dudu ni kikun tun wa ṣugbọn o ni opin si awọn ẹya-ara kan.
Itọju oyin ti o fẹran julọ ti ẹranko omnivorous yii jẹ idin oyin, eyiti o ma walẹ nipasẹ awọn ile oyin. Àwọn ènìyàn ṣàkíyèsí ìwà yìí, wọ́n ń gba orúkọ ìnagijẹ náà “bàdí oyin.” Botilẹjẹpe o tun jẹ oyin, itọju akọkọ rẹ jẹ idin ati pupae ti oyin.
Nibo ni awọn baagi oyin n gbe? Wọn ti wa ni fere jakejado iha isale asale Sahara Africa, ati ni Mali, Mauritania, Western Sahara, ati Morocco. Ibugbe Asia wọn pẹlu awọn apakan ti Oorun Asia (Arin Ila-oorun) ati ile larubawa India. Titi di oni, nipa awọn ẹya mejila 12 ni a mọ. Iwọnyi pẹlu oṣuwọn Persian, oṣuwọn Nepalese, oṣuwọn India, oṣuwọn dudu, oṣuwọn ti o ni atilẹyin funfun, oṣuwọn adagun Chad, ati oṣuwọn speckled, laarin awọn miiran.
Ẹya olokiki julọ ti badger ni aibalẹ rẹ, paapaa ni oju awọn alatako nla pupọ. Nígbà tí ẹranko ńlá kan, irú bí ẹ̀fọ́ kan, bá gbógun ti àgbègbè tí wọ́n ti ń bá adẹ́rù oyin, mẹ́ńbà ìdílé weasel yìí gbéjà kò wọ́n. Baaji oyin igun kan lewu pupọ. Yoo daabobo ararẹ ati agbegbe rẹ ni igbona, ti n gbe irun soke, ti n ṣafihan awọn ehin didasilẹ rẹ ati awọn ika gigun, ẹrin ati ariwo, ati didimu õrùn aimọ. Ni idaniloju ti alatako naa ko ba pada sẹhin - baaji oyin yoo ṣe ija ni lile.
Awọn arosọ yika aibikita pupọ ti awọn baaji oyin. Awọn alara ti itan-akọọlẹ ti awọn ẹranko igbẹ mọ pe awọn adẹtẹ oyin n ṣaja awọn ejo oloro, aibikita koju awọn alatako nla, ati paapaa kọlu kiniun, awọn buffaloes, ati awọn ẹṣin. Nigbagbogbo, wọn jagunjagun lati awọn ogun wọnyi.
Bawo ni eyi ṣe ṣee ṣe? Ọkan ninu awọn asiri wa ninu awọn baaji oyin 'ara ti o nipọn pupọ. O jẹ nija lati jáni jẹ nipasẹ awọn eyin tabi gun pẹlu, fun apẹẹrẹ, awọn egun porcupine. Diẹ ninu awọn ṣapejuwe awọ ara wọn bi “alaimuṣinṣin,” ti n tẹnuba rirọ ati isanra rẹ. Eyi ngbanilaaye baaji oyin ti o mu lati yipo, yi pada, ati tẹsiwaju ikọlu apaniyan rẹ. Pelu irọrun rẹ, awọ ara jẹ ipon pupọ - awọn agbegbe sọ pe bẹni awọn ọfa tabi awọn abẹfẹlẹ machete ko wọ inu rẹ.
Fun awọn ikọlu, awọn baaji oyin ni awọn owo kukuru ṣugbọn ti o lagbara pẹlu awọn ọwọ gigun, ti tẹ. Iseda fi awọn eekan wọnyi si wọn fun wiwa awọn burrows ati iparun awọn òkìtì òkìtì ati oyin. Bí ó ti wù kí ó rí, àìbẹ̀rù àwọn oyin oyin ń jẹ́ kí wọ́n lo èékánná wọn lójú ogun. Awọn owo ti o lagbara ṣe iranlọwọ fun wọn lati yago fun awọn ikọlu ati lepa ohun ọdẹ fun igba pipẹ titi yoo fi ṣubu, ti rẹwẹsi daradara. Nitorinaa, agbara wọn lati ju “bombu rùn” silẹ kii ṣe ohun ija wọn nikan!
Ṣugbọn kini nipa majele ejo? O han pe awọn baagi oyin ni oogun apakokoro ninu eto wọn. O ti wa ni mo wipe oyin paali sode majele cobra, fun apẹẹrẹ. Bí ejò bá bu àjá oyin náà ṣán kí ó tó kú, májèlé náà lè jẹ́ kí àìfararọ kan jẹ. Bí ó ti wù kí ó rí, ní nǹkan bí wákàtí méjì lẹ́yìn náà, ẹranko náà jí, ó tún ró ní kíkún, tí ó sì fi pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ parí pípa bàbà tí a pa náà jẹ. Ìyẹn sì jẹ́ tí ẹ̀wù ejò náà bá lè mú baájì náà tí wọ́n sì wọnú awọ ara rẹ̀.
Awọn akiyesi wa nipa bawo ni eyi ṣe le ṣiṣẹ. Awọn baaji oyin kii ṣe awọn ẹranko nikan ti o lagbara lati yọkuro majele ejo. Agbara yii tun wa ni opossums, hedgehogs, skunks, mongooses, ati diẹ ninu awọn ẹranko miiran. Fun apẹẹrẹ, awọn mongooses ni akojọpọ amuaradagba ti o yatọ ninu iṣan wọn ati awọn sẹẹli ara wọn, ni idilọwọ awọn ohun elo majele lati dipọ ati fa paralysis. Awọn ẹranko miiran ni awọn nkan inu ẹjẹ wọn ti o yọkuro majele majele. Ilana ti ẹkọ iṣe-ara pato ti aabo lodi si majele ninu awọn baaji oyin jẹ aimọ.
Ilana aabo miiran ni agbara lati tu omi kan silẹ pẹlu õrùn ti o lagbara, ti ko dara ni awọn ipo ti o lewu. Awọn keekeke furo ni o ni iduro fun eyi. Òórùn burúkú lè ṣèdíwọ́ fún àwọn kòkòrò bí oyin àti àwọn ẹranko tí ó tóbi jù lọ tí àwọn adẹ́tẹ̀ oyin lè bá pàdé. Ni abala yii, wọn dabi awọn skunks.
Nikẹhin, jẹ ki a sọrọ nipa awọn oyin oyin. Bawo ni awọn baagi oyin ṣe yago fun awọn abajade nigbati wọn ba wọ inu ile oyin kan? Ni ọpọlọpọ igba, awọn baaji oyin ko ni rilara awọn tata ati pe wọn ko ni ipa nipasẹ wọn, o ṣeun si awọ wọn ti o nipọn. Igbagbo kan wa pe awọn oyin ko ṣe ipalara fun wọn rara. Bí ó ti wù kí ó rí, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣọ̀wọ́n wà ti àwọn oyin oyin tí a há sínú àwọn ilé oyin, tí ń fara da ìkọlù pípẹ́, tí wọ́n sì ń juwọ́ sílẹ̀ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ oró.
Síbẹ̀síbẹ̀, lọ́pọ̀ ìgbà ju bẹ́ẹ̀ kọ́, àwọn pápá oyin ṣì wà láàyè, tí wọn kò sì farapa. Iwa wọn, ti a samisi nipasẹ igboya ati aabo ti nṣiṣe lọwọ ni iyara titan sinu ibinu, ṣe ipa pataki kan. Ni abala yii, awọn baagi oyin dabi ibatan idile wọn, wolverine, ti o ngbe awọn latitude ariwa. Lakoko ti a ti rii baaji oyin ti o kọlu awọn kiniun ati awọn ẹfọn, wolverines nigbakan ṣe awọn beari ni ọna kanna.
Awọn baaji oyin ni a gbagbọ pe ko ni awọn ọta adayeba, nitori ọpọlọpọ awọn aperanje nla mọ iwa wọn ati yago fun ṣiṣe pẹlu wọn. Bí ó ti wù kí ó rí, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan wà tí àwọn kìnnìún àti àmọ̀tẹ́kùn ti pa àwọn adìyẹ oyin. Awọn olufaragba naa jẹ arugbo tabi awọn eniyan alailagbara. Ni ọpọlọpọ igba, adẹtẹ oyin ti o ni ilera le lé awọn aperanje lọ. Fun apẹẹrẹ, ọran ti o ni akọsilẹ kan wa nibiti baaji oyin kan ti n ṣe ogun pẹlu Àwọn kìnnìún mẹ́fà o si sa ni jo unharmed!
Sibẹsibẹ, ni awọn igba miiran, aperanje ti oyin baaji le ni awọn hyenas, àmọtẹkùn, kiniun, ati awọn ooni Nile. Ni gbogbogbo soro nipa awọn irokeke, iṣoro igbagbogbo fun wọn nikan ni eniyan. Awọn eniyan n ṣọdẹ awọn baagi oyin fun ẹran ati lo awọn apakan ti awọn ẹranko ti o lagbara wọnyi fun oogun ibile. Awọn olugbe agbegbe gbagbọ pe agbara ati akikanju ti ẹranko yii ni a gbe ti o ba gba apakan ti ara baaji oyin naa.
Iṣoro miiran ni awọn olutọju oyin ti n ṣeto awọn ẹgẹ fun awọn baagi oyin lati daabobo awọn ile oyin. Nígbà míì, àwọn èèyàn máa ń pa wọ́n lóró kí wọ́n má bàa sún mọ́ àwọn ilé oyin àti ilé adìyẹ.
Ni gbogbo rẹ, eyi ko ṣe irokeke ewu si eya naa. Gẹgẹbi International Union for Conservation of Nature (IUCN), botilẹjẹpe gbogbo eniyan badger oyin n dinku, eya naa ko ni eewu ni pataki. Ipo itoju rẹ jẹ ti ibakcdun Kere julọ. Igbesi aye ti o ya sọtọ ati jijinna ti awọn ibugbe badgers oyin lati ọdọ eniyan ni akọkọ ṣe alabapin si iwalaaye wọn. Bibẹẹkọ, isedale ti itọju ṣe ipinlẹ wọn bi ewu ni diẹ ninu awọn ibugbe pato.
Awọn baaji oyin ni a gbagbọ pe ko ni awọn ọta adayeba, nitori ọpọlọpọ awọn aperanje nla mọ iwa wọn ati yago fun ṣiṣe pẹlu wọn. Bí ó ti wù kí ó rí, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan wà tí àwọn kìnnìún àti àmọ̀tẹ́kùn ti pa àwọn adìyẹ oyin. Awọn olufaragba naa jẹ arugbo tabi awọn eniyan alailagbara. Ni ọpọlọpọ igba, adẹtẹ oyin ti o ni ilera le lé awọn aperanje lọ. Fun apẹẹrẹ, ọran ti o ni akọsilẹ kan wa nibiti baaji oyin kan ti n ṣe ogun pẹlu Àwọn kìnnìún mẹ́fà o si sa ni jo unharmed!
Sibẹsibẹ, ni awọn igba miiran, aperanje ti oyin baaji le ni awọn hyenas, àmọtẹkùn, kiniun, ati awọn ooni Nile. Ni gbogbogbo soro nipa awọn irokeke, iṣoro igbagbogbo fun wọn nikan ni eniyan. Awọn eniyan n ṣọdẹ awọn baagi oyin fun ẹran ati lo awọn apakan ti awọn ẹranko ti o lagbara wọnyi fun oogun ibile. Awọn olugbe agbegbe gbagbọ pe agbara ati akikanju ti ẹranko yii ni a gbe ti o ba gba apakan ti ara baaji oyin naa.
Iṣoro miiran ni awọn olutọju oyin ti n ṣeto awọn ẹgẹ fun awọn baagi oyin lati daabobo awọn ile oyin. Nígbà míì, àwọn èèyàn máa ń pa wọ́n lóró kí wọ́n má bàa sún mọ́ àwọn ilé oyin àti ilé adìyẹ.
Lapapọ, eyi ko ṣe irokeke ewu nla si iru-ẹya naa Ni ibamu si International Union for Conservation of Nature (IUCN), botilẹjẹpe gbogbo eniyan badger oyin ti n dinku, eya naa ko ni ewu ni pataki. Ipo itoju rẹ jẹ ti ibakcdun Kere julọ. Igbesi aye ti o ya sọtọ ati jijinna ti awọn ibugbe awọn baaji oyin lati ọdọ eniyan ni akọkọ ṣe alabapin si iwalaaye wọn. Bibẹẹkọ, isedale ti itọju ṣe ipinlẹ wọn bi ewu ni diẹ ninu awọn ibugbe pato.
Ibugbe baaji oyin ti o jẹ aṣoju ni ti n walẹ burrow pẹlu awọn ika gigun lori awọn owo iwaju. O dabi oju eefin ti o le to awọn mita mẹta (ẹsẹ 9.8) gigun. Pẹlupẹlu, ẹranko naa le walẹ to awọn mita kan ati idaji (ẹsẹ 4.9) jin. Yoo gba to iṣẹju mẹwa 10 fun u lati wa eefin kan ni ilẹ ti o lagbara.
Awọn baaji oyin nigbagbogbo gba ile awọn ẹranko miiran, ti n fọ sinu awọn burrows ti a ti ṣetan ti aardvarks, kọlọkọlọ, mongooses, ati warthogs. Nigba miiran, wọn lo awọn oke-nla ti o ṣofo.
Kì í ṣe ìṣòro fún wọn láti sùn ní ilẹ̀ olókùúta. Ni idi eyi, awọn baagi oyin n ṣeto iho wọn sinu awọn apata apata. Awọn ṣofo igi tun ṣiṣẹ bi awọn aaye oorun ti o dara. Awọn baaji oyin jẹ awọn ẹranko ti o wapọ fun awọn eto ile, gẹgẹ bi ounjẹ wọn.