Cishe umuntu oyedwa kwabane abasithintayo mayelana ne-safari yaseTanzania uhamba yedwa. Abanye bagubha ingqophamlando. Abanye abakwazanga ukuthola muntu ozimisele ukuthatha ikhefu lamasonto amabili emsebenzini. Abanye bakhetha lokhu ngale ndlela. Kungakhathaliseki ukuthi siyini isizathu, imibuzo abasibuza yona cishe iyafana njalo: Ingabe ngizokhokha isithasiselo esisodwa? Ingabe kuphephile ukuhamba wedwa eTanzania? Ngingajoyina iqembu? Ingabe ngizochitha njalo kusihlwa ngidla ngedwa?
Lo mhlahlandlela uphendula yonke leyo mibuzo ngokwethembeka, ngokusekelwe kulokho esikubonayo ehhovisi lethu e-Arusha, hhayi kubhulogi lokuhamba elijwayelekile elibhalwe emazwekazini amathathu kude.
ITanzania inezinzuzo ezimbalwa zesakhiwo ezenza kube lula kubahambi bodwa kunezindawo eziningi ze-safari e-Afrika.
Okokuqala, amapaki esifunda asenyakatho aminyene ngokwanele ukuhlangana abe umzila onengqondo. I-Tarangire, iLake Manyara, i-Serengeti, kanye neNgorongoro Crater ziqhele ngamakhilomitha angaba ngu-400 ukusuka e-Arusha. Uhambo lwezinsuku ezinhlanu kuya kweziyisikhombisa luhlanganisa wonke amane ngaphandle kwezinsuku ezinde noma ezikhathazayo zomgwaqo. Awugijimi phakathi kwamapaki akude ngemishini eyinkimbinkimbi.
Okwesibili, iTanzania ineqembu elizinzile elijoyina imakethe ye-safari, okuyinto enhle ngempela kubahambi bodwa ngesabelomali esincane. Okuningi ngalokho ngezansi.
Okwesithathu, i-Arusha ngokwayo iyidolobha elisebenzayo elinengqalasizinda enhle, izindiza eziqondile ezivela eNairobi, e-Amsterdam, eDoha, nase-Addis Ababa, kanye nemboni ye-safari ebilokhu iphatha izivakashi zakwamanye amazwe amashumi eminyaka. Ukufika wedwa lapha kuyinto evamile, akuyona into engavamile.
Lesi yisinqumo sokuqala sangempela umuntu ohamba yedwa okudingeka asenze, futhi impendulo incike cishe ngokuphelele kusabelomali kanye nobuntu bakhe kunokuphepha noma ezokuthutha.
Iqembu elijoyina i-safari likufaka emotweni ehlanganyelwe, ngokuvamile i-Toyota Land Cruiser enophahla oluvulekile, kanye nabanye abahambi ababili kuya kwabayisithupha ongakaze ubabone ngaphambili. Imali yokupaka, uphethiloli, kanye nesikhathi somqondisi kuhlukaniswa kulo lonke iqembu, okunciphisa kakhulu izindleko ngomuntu ngamunye. Uhlelo lwethu lokujoyina lweqembu lezinsuku ezinhlanu oluhlanganisa iTarangire, iSerengeti, kanye neNgorongoro luvame ukuba phakathi kuka-USD 1,400 no-USD 1,700 ngomuntu ngamunye, kuye ngokuthi indawo yokuhlala injani kanye nesizini ohamba ngayo.
Isixwayiso esiqotho: awulawuli ijubane lemoto. Uma esinye isivakashi sifuna ukushiya ibhubesi libona ngemva kwemizuzu eyishumi, nawe uyahamba. Kwabaningi, lokhu akuyona inkinga. Kubathwebuli bezithombe zezilwane zasendle abadinga ihora endaweni eyodwa belinde ukukhanya kushintshe, kungaba yinto ekhungathekisayo.
Amaqembu ezimotweni zethu anqunyelwe kubagibeli abayisikhombisa emigqeni emithathu yezihlalo. Empeleni, iningi lezindawo zokuhamba ezijoyina i-safari liphuma nabantu abane noma abahlanu, okusho ukufinyelela okwanele emafasiteleni kuwo wonke umuntu.
I-safari yangasese ikunikeza imoto, umhlahlandlela, kanye neshejuli ngokwakho. Uyama uma uthanda, uhlale isikhathi eside ngokuthanda kwakho, futhi ungacela ukuchezuka ngokushesha. Ukushintshana kubiza: ngaphandle komuntu ongabelana naye ngezindleko, i-safari yangasese yesifunda sasenyakatho yezinsuku ezinhlanu ivame ukuba phakathi kuka-USD 2,800 no-USD 3,500 ngomuntu ngamunye endaweni yokuhlala ephakathi nendawo.
Kwabahambi abazimele abagcinele lolu hambo ngokukhethekile futhi abafuna ukuguquguquka okuphelele, ubumfihlo bufanele wonke amadola. Kulabo abanesabelomali esincane futhi abajwayelene kahle, i-safari ejoyinayo iletha amaphesenti angama-90 okuhlangenwe nakho cishe ngesigamu sentengo.
Singenza futhi i-hybrid: ukujoyina iqembu ngezinsuku zokushayela emapaki, bese uqhubeka ngasese nganoma yikuphi ukunwetshwa ukuya eZanzibar noma eLake Eyasi. Sibuze ngalokhu uma ubuza.
ITarangire yilapho cishe siqala khona uhambo lwesifunda sasenyakatho, futhi kuyindlela enhle kakhulu yokuvula abantu abahamba bodwa. Ipaki ayinabantu abaningi njengeSerengeti, ukubuka izilwane kuhle kakhulu unyaka wonke ngoba izilwane zigxila eMfuleni iTarangire, kanti izihlahla ze-baobab zasendulo zinikeza indawo isici esingafani nanoma yikuphi eTanzania. Ntambama lapha kususa ngokushesha noma yikuphi ukungabaza okuhlobene nokujaha ngokuthi uhambo beluwumqondo omuhle yini.
Ubuningi bezindlovu eTarangire buphakathi kweziphezulu kakhulu e-Afrika. Ngeke ulwele ukubona ezinye izilwane.
I-Serengeti ihlanganisa amakhilomitha-skwele angu-14,763 futhi igama ngokwalo livela egameni lesiMaasai I-Siringiti, okusho amathafa angenamkhawulo. Kumuntu ohamba yedwa, lobu bubanzi empeleni buyigugu. Ungachitha usuku lonke endaweni ephakathi yeSeronera ngaphandle kokuphinda ingxenye efanayo yomgwaqo, futhi iBig Five yonke ihlalwa lapha.
Uma uhamba phakathi kukaJulayi no-Okthoba, ukufuduka kwezilwane zasendle kuwela imifula iGrumeti noma iMara emigwaqweni esentshonalanga nesenyakatho. Uma ulapha phakathi kukaJanuwari noMashi, isikhathi sokuzala senzeka esifundeni saseNdutu esiseningizimu, okuwuhlobo oluhlukile futhi okungenzeka ukuthi luyimangaliso kakhulu. Zombili zifanelekile ukwakha uhambo oluzungezile.
Inothi elilodwa eliqotho: iSerengeti inkulu, futhi izinsuku ezimbili ziwumkhawulo ophelele ukuze wenze kahle. Sincoma izinsuku ezintathu epaki uma isimiso sakho sivuma.
Iphansi le-crater lingaphansi kwamamitha angu-600 ngaphansi komphetho futhi liqukethe elinye lamaqembu ezilwane zasendle eziminyene kakhulu emhlabeni, okuhlanganisa nelinye lamaqembu ambalwa aseTanzania asele obhejane abamnyama. Ukwehla usuku lonke kanye nohambo lwezilwane lapha kuhlala kuyinto evelele ohambweni lwamakhasimende ethu, kufaka phakathi abahambi bodwa.
Izindawo zokuhlala ezisemaceleni zinikeza izindawo zokudlela zomphakathi kanye nezindawo zokucima umlilo ezihlanganisa izivakashi ndawonye ngokwemvelo kusihlwa, okuyinto abahambi bodwa abavame ukuyijabulela ngemva kosuku emotweni.
IManyara incane futhi ivame ukubhekwa njengendawo yokuma yesigamu sosuku, kodwa sicabanga ukuthi ifanelwe udumo olwengeziwe. Ihlathi lamanzi angaphansi komhlaba ogwini olusentshonalanga yepaki alivamile ngempela, ichibi eline-alkaline lidonsa ama-flamingo uma izimo zilungile, kanti amabhubesi akhuphuka izihlahla le paki edume ngawo akuyona inganekwane. Futhi iyipaki elingabizi kakhulu esifundeni esisenyakatho ngokwezimali zokungena, okwamanje i-USD 53.10 ngomuntu ngosuku kubantu abangebona izakhamuzi.
Sibuzwa njalo ngokuphepha, ngakho-ke masibe ngqo.
ITanzania iyizwe elizinzile kwezepolitiki elinezinga eliphansi lobugebengu obunobudlova obubhekiswe kubavakashi. Amapaki ngokwawo awekho nhlobo ingozi yokuphepha. Izingozi eziyinhloko e-safari zihlobene nezilwane zasendle, futhi lezo zilawulwa ngokukugcina emotweni ngesikhathi sokushayela izilwane nangokulandela imiyalelo yomhlahlandlela wakho ngesikhathi sanoma yimuphi umsebenzi wokuhamba ngezinyawo.
I-Arusha inezimfuneko ezifanayo njenganoma yiliphi idolobha eliphakathi nendawo. Ukuqola abantu kuyenzeka. Sihlala sicebisa amakhasimende ukuthi angaphathi izinto ezibalulekile ngokusobala, asebenzise ama-safe ehhotela, futhi agibele amatekisi abhalisiwe kunokubeka imingcele ezimotweni ezingahleliwe. Lena imithetho efanayo esebenza eNairobi, eDar es Salaam, noma kunoma yiliphi elinye idolobha laseMpumalanga Afrika.
Sinamakhasimende abesifazane ahamba eyedwa eTanzania njalo, futhi impendulo eningi iyakha. Nokho, kunezinto okufanele uzazi kusengaphambili.
ITanzania iyizwe elinobudlabha emphakathini, ikakhulukazi ngaphandle kwe-Arusha ne-Zanzibar. Izingubo ezinesizotha ziyahlonishwa emadolobheni amancane nasemadolobhaneni, ikakhulukazi ogwini olunamaSulumane amaningi kanye naseDolobheni Eliyitshe lase-Zanzibar. Ezindaweni zokuvakasha nasezindlini zokuhlala, azikho nhlobo izinkinga ngemithetho yokugqoka.
Sincoma ukuthi abahambi besifazane bodwa babhukhe nomqhubi obhalisiwe nosevele ekhona (bheka ubulungu be-TATO, esinabo) kunokuhlela uhambo ngokwethukela endaweni. Ukwazi kahle ukuthi ungubani umhlahlandlela wakho, ukuthi ukuyiphi imoto, nokuthi othile unohlelo lwakho lohambo kubaluleke kakhulu kunokonga imali encane esivumelwaneni esingakahlolwa.
Ukuphepha kwakusihlwa ezindaweni zokuhlala akuyona inkinga. Amakamu ahloniphekile anabasebenzi abaseduze nezindawo zokuhlala kanye nezinqubo ezicacile zokuhamba phakathi kwamatende nezindawo zomphakathi ngemva kokuhlwa, ngoba ukukhathazeka ngezilwane zasendle kungokoqobo emakamu angenabo uthango.
Umbuzo owodwa ongeziwe. Nansi ngokusobala.
Izindawo eziningi zokuhlala kanye namakamu zikhokhisa isengezo esisodwa uma uhlala ekamelweni eliphindwe kabili wedwa. Lokhu kuyinto ejwayelekile embonini futhi ngokuvamile kunezela amaphesenti angama-25 kuya kwangu-40 enanini lendawo yokuhlala yomuntu ngamunye. Lokhu kubonisa izindleko ezihleliwe zegumbi, hhayi ubugovu.
Kunezindlela zokukugwema lokhu. Amakamu amatende anamatende amancane, ahlala abantu ngabanye ngempela awakhokhisi isithasiselo. Ama-safari ajoyina iqembu aqeda inkinga ngokuphelele ngoba ukhokhela umbhede wakho kuphela ekamu elihlanganyelwe. Kuma-safari angasese esisebenza nawo, sixoxisana ngokwethembeka nama-lodge egameni lakho futhi sikutshele kusengaphambili ukuthi iyini isithasiselo kunokuba sigqibe inani eliphelele.
Ngezansi kunebanga elingokoqobo lezindleko zango-2026 zabahambi bodwa, elihlanganisa izinsuku ezinhlanu esifundeni esisenyakatho kufaka phakathi izimali zepaki, indawo yokuhlala, ukuqondisa, kanye nezokuthutha ezihamba phansi:
Izindiza zamazwe ngamazwe, amathiphu, umshwalense wokuhamba, kanye nemali ye-visa kungenye yezimali ezengeziwe. I-e-visa yaseTanzania okwamanje ibiza u-USD 50 futhi ifakwa isicelo ku-inthanethi ngaphambi kokuhamba.
Imali yepaki ifakiwe kuzo zonke izingcaphuno zethu. Ayincane: ISerengeti ibiza ama-USD angu-82 ngomuntu ngosuku kubantu abangebona izakhamuzi ngesikhathi sesizini ephezulu, kanti ukwehla kweNgorongoro Crater kunezela amanye ama-USD angu-315.70 ngemoto ngayinye. Lezi yizimali zikahulumeni ezihleliwe ezikhokhwa yiwo wonke umuntu oqhuba umsebenzi.
Isizini esomile kusukela ekupheleni kukaJuni kuya ku-Okthoba yisona sizini esithandwa kakhulu, esinokubukwa okuhle kwezilwane, imvula encane, kanye nokufuduka kwabantu enyakatho yeSerengeti. Futhi yisona esibiza kakhulu futhi esimatasa kakhulu. Uma ungumhambi wedwa ofuna ukuxhumana nezinye izivakashi ezindaweni zokuhlala nasemakamu, leli mhlawumbe yilona windi lakho elihle kakhulu ngoba nje kunabantu abaningi abaseduze.
Kusukela ngoJanuwari kuya kuMashi yisikhathi esiluhlaza. Amathafa aseNdutu eningizimu yeSerengeti ayamangalisa ngesikhathi sokuzala, izixuku zincane, futhi amazinga ehla ngokuphawulekayo, ngokuvamile angaphansi kwamaphesenti angama-20 kuya kwangu-30 entengo ephezulu. Ukubuka izinyoni kuhle kakhulu. Indawo iluhlaza kunokuba ibe nothuli. Siyithanda ngempela le nkathi.
U-Ephreli noMeyi yizimvula ezinde. Eminye imigwaqo iba nzima. Amakamu amancane ambalwa ayavalwa. Ngeke sincome leli windi kumhambi we-safari okokuqala ngaphandle kokuthi intengo iyisithiyo esikhulu. Kunezinyanga ezingcono zokuchitha imali ku-safari.
UNovemba noDisemba kunezimvula ezimfushane futhi azinakwa kakhulu. Amanani aphansi kunezikhukhula, izilwane zasendle ziningi, futhi amapaki athule kusukela ngoJuni kuya ku-Okthoba. Uma uvumelana nezimo futhi uqaphela isabelomali, uNovemba ufanele ukucatshangelwa ngokungathi sína.
Hamba ne- iqembu lokujoyina i-safari Uma uhamba ngesabelomali esingaphansi kwama-USD 2,000, ukhululekile ukuhlanganyela imoto nabantu ongabazi, futhi uhambo lwakho lujwayelekile: Tarangire, Serengeti, Ngorongoro.
Hamba ne- i-safari yangasese ephakathi nendawo uma unesabelomali esingu-USD 2,500 noma ngaphezulu, unezinto ezithile ozithandayo (abathwebuli bezithombe, abahambi ngezinyoni, labo abaqondisa ukufuduka ngqo), noma umane ukhetha ukungayekethisi ijubane.
Hamba ne- i-safari yokunethezeka yangasese Uma ikhwalithi yendawo yokuhlala ibaluleke kakhulu njengokubukela imidlalo, ufuna izindawo zokuhlala ezifana neLemala Ndutu, iSanctuary Kusini, noma iNamiri Plains, futhi isabelomali sakho sibonisa lokho.
Ungabhuki i-safari uwedwa ngo-Ephreli noma ngoMeyi ngaphandle kokuthi uphishekela amanani aphansi futhi ulungele izinselele zomgwaqo. Futhi ungajahi iSerengeti ngosuku olulodwa. Ngeke kwenze ubulungiswa epaki noma kuwe.
Ingabe iTanzania iphephile kubantu abahamba ngabodwana? Yebo, ikakhulukazi. Amapaki aphephile kakhulu. I-Arusha idinga ukuqonda okufanayo njenganoma yiliphi idolobha. Abahambi besifazane bodwa babika okuhlangenwe nakho okuhle kakhulu, ikakhulukazi uma bebhukha ngomqhubi obhalisiwe othembekile. Bhukha ezokuthutha zakho zomhlaba kanye nendawo yokuhlala kusenesikhathi kunokuhlela izinto ngokungahlelekile ngemva kokufika kwakho.
Ingabe kufanele ngikhokhe isithasiselo esisodwa? Uma ujoyina iqembu le-safari, cha. Uma uvakashela i-safari yangasese, kuncike endaweni yokuhlala. Sikutshela ngqo ukuthi iyini i-supplement yendlu ngayinye ngaphambi kokuthi uqinisekise. Amanye amakamu anamatende anama-unit okuhlala abantu ngabanye ngaphandle kwenkokhelo eyengeziwe.
Ngingahlangana nabanye abahambi nge-safari yami ngedwa? Yebo, kulula kakhulu kunalokho ongakulindela. Indawo yokudlela emakamelweni iyinto evamile emakamu amaningi. Iqembu elijoyina ifomethi ye-safari likufaka emotweni nabanye kusukela ngosuku lokuqala. Izindawo zokuhlala ezisemaceleni e-Ngorongoro Crater ikakhulukazi ziyizindawo zomphakathi ezinezindawo zomlilo ezenza ingxoxo yakusihlwa ibe yinto yemvelo.
Zingaki izinsuku engizidingayo zohambo lwaseTanzania? Izinsuku ezinhlanu zingumsebenzi omncane kakhulu esifundeni esisenyakatho esihlanganisa iTarangire, iSerengeti, neNgorongoro. Izinsuku eziyisikhombisa zikhululekile kakhulu futhi zivumela isikhathi esijulile eSerengeti. Izinsuku eziyishumi zivula izengezo ezifana neLake Eyasi, isandiso saseZanzibar, noma amapaki esifunda aseningizimu.
Iyiphi ipaki engcono kakhulu yomhambi oyedwa ohambweni lokuqala lwe-safari? I-Tarangire iyimpendulo yethu eqotho ngosuku lokuqala. Ubuningi bezilwane buphezulu, ipaki iyafinyeleleka kalula, futhi imihlambi yezindlovu iyisingeniso esinamandla ngempela sokuthi i-safari yaseTanzania izwakala kanjani. I-Serengeti iyindlela edumile, kodwa i-Tarangire ivame ukukhiqiza izilwane zasendle eziningi ngefasitela elifushane.
Ingabe i-safari yaseTanzania ifanele umuntu oyedwa kuphela? Ngokuqhubekayo, abahambi bebodwa balinganisa uhambo lwabo lwaseTanzania phakathi kohambo oluhle kakhulu abaluthathile. Ukubuka umdlalo akudingi umlingani. Indawo ayidingi umngane. Lokho abahambi bebodwa abavame ukusitshela khona ukuthi ukuba bodwa kokubuka umndeni wezindlovu usemotweni ekuseni, ngaphandle kwesidingo sokusho lutho kunoma ubani, yilokho kanye abakuzele.
Ingabe abaqondisi bakho bakhuluma isiNgisi? Yebo. Abaqondisi bethu bakhuluma isiNgisi, futhi kuye ngokuthi sitholakala kuphi, singakufanisa nabaqondisi abakhuluma isiFulentshi, iSpanishi, isiNtaliyane, noma isiJalimane. Sazise okuthandayo uma ubuza.
Ngizohamba ngayiphi imoto? Zonke izimoto zokushayela imidlalo zisebenzisa iToyota Land Cruisers enezivalo zophahla ezivelelayo kanye nemigqa emithathu yezihlalo. Uma ujoyina i-safari, imoto ithwala abagibeli abangafika kwabayisikhombisa. Ku-safari yangasese imoto ingeyakho wedwa.
Singumqhubi wezokuvakasha obhalisiwe waseTanzania, ophethwe ngabantu bendawo ose-Arusha, idolobha lapho iningi lezindawo zokuvakasha ezihamba khona lisuka khona. Ihhovisi lethu likhona lapha. Uma isimo somgwaqo sishintsha, indawo yokuhlala inenkinga, noma indiza yakho ifika sekwephuzile, sisesikhathini esifanayo kanye nedolobha elifanayo. Lokho kubaluleke kakhulu kunokuzwakala uma into idinga ukuhlelwa ngokushesha.
Singamalungu e-Tanzania Association of Tour Operators (TATO), edinga ukuthobela imithetho yezokuvakasha yaseTanzania futhi ikunikeza umzila osemthethweni uma uke waba nesikhalazo, esingakaze senzeke eminyakeni eminingana yokusebenza, kodwa okufanele sibe khona.
Ithimba lethu labaqondisi libe nathi iminyaka eminingi. Abaqondisi bethu abanolwazi kakhulu, okuhlanganisa noFesto Msofe oqokonyiswe ngegama ekubuyekezweni kwamakhasimende, bayazi isekethe iSerengeti's Seronera kanye nendawo yomfula iTarangire ngohlobo lwemininingwane etholakala kuphela ngokushayela leyo migwaqo ngokuphindaphindiwe ezinkathini eziningi. Bayazi ukuthi ingwe isebenzise muphi umuthi ngesonto eledlule. Bayazi umqaphi wezilwane waseNgorongoro ozobatshela ukuthi obhejane babonakale kuphi ekuseni.
Izimoto zigcinwa e-Arusha futhi zithwala amakhithi osizo lokuqala, ukuxhumana ngesathelayithi, kanye nemishini yokutakula. Asinikezi abantu besithathu ama-drive akho.
Amaphakheji ethu ahlanganisa ukukhempa okungabizi kakhulu ngama-lodge safaris asezingeni eliphezulu, futhi sakha izindlela zohambo ezenziwe ngokwezifiso kunokuphoqa amakhasimende ukuthi angene kumaphakheji aqinile. Uma ufuna izinsuku ezine eSerengeti kanye nosuku olulodwa eTarangire esikhundleni sokubuyela emuva okujwayelekile, singakwenza lokho.
Uma usesigabeni sokuqala socwaningo, isinyathelo esilandelayo esihle kakhulu yisilinganiso esingenasibopho esikunikeza inombolo yangempela yezinsuku zakho ezithile, isabelomali, kanye nezintandokazi.
Siphendula yonke imibuzo zingakapheli amahora angama-24 futhi siyajabula ukuxoxa ngezinketho ngaphambi kokuba uzibophezele kunoma yini.