★ 5.0 | Uhlolo olungaphezulu kwe-200
★ 4.9 | Uhlolo olungaphezulu kwe-100
ITanzania sisizwe apho ukholo ludlala indima ebalulekileyo kubomi bemihla ngemihla babantu. Ngembali ephenjelelwe lurhwebo, ukufuduka, nempembelelo yobukoloniyali, eli lizwe liye laphuhlisa imbonakalo yonqulo ekhethekileyo apho kukho iinkolelo ezahlukeneyo. Ukusuka kubuKristu kunye nobuSilamsi ukuya kwiinkolo zemveli zaseAfrika, ukholo luphembelele yonke into ukusuka kwinkcubeko kunye neminyhadala ukuya kwimithetho kunye nolawulo.
UbuKristu yeyona nkolo inkulu eTanzania, malunga 60% yabemi abazichaza njengamaKristu. Yaziswa ngabavangeli baseYurophu ngenkulungwane ye-19, isasazeka ngokukhawuleza ngenxa yolawulo lobukoloniyali kunye nomsebenzi wobuvangeli kwimfundo kunye nokhathalelo lwempilo. Namhlanje, ubuKristu baseTanzania buhlukene, bunamahlelo neemvaba ngeemvaba.
Amaqela amabini amakhulu amaKristu AmaRoma Katolika kwaye AmaProtestanti. AmaKatolika enza esona sabelo sikhulu, neecawe, izikolo, nezibhedlele ezasekwa ngabavangeli basemazweni bokuqala zisadlala indima enkulu eluntwini. ICawa yamaKatolika yomelele ngakumbi kwimimandla efana neKilimanjaro, iKagera, neMwanza.
Kwakhona ubuProtestanti buxhaphakile, bunamahlelo amaLuthere, amaTshetshi, amaPentekoste, namaSeventh-day Adventist anabalandeli abaninzi. Iicawa zamaLuthere nezamaTshetshi zaba zezinye zezokuqala ukumilisela iingcambu, ingakumbi kwimimandla eyayineendawo zokuhlala abavangeli basemazweni baseYurophu. Ngeli xesha, iicawa zePentekoste ziye zakhula ngokukhawuleza kwiindawo zasezidolophini Dar es Salaam kunye ne-Arusha, apho unqulo oludlamkileyo kunye nomculo wevangeli utsala abantu abaninzi abaselula.
UbuKristu eTanzania bungaphezulu nje kweenkonzo zonqulo. Iphembelela ubomi bentlalo, imfundo, kwanemibhiyozo yesizwe. Uninzi lwabantu baseTanzania, nokuba bakweliphi na ihlelo, luthatha inxaxheba kwiiholide zobuKristu ezifana neKrisimesi ne-Ista, nto leyo ezenza imisitho yesizwe izaliswe luvuyo, umculo, neendibano zasekuhlaleni.
UbuSilamsi yinkolo yesibini ngobukhulu eTanzania, malunga 35% yabemi abazichaza njengamaSilamsi. Inkolo yafika eTanzania ngaphambi kwexesha kakhulu kunobuKristu, iziswe ngabarhwebi bama-Arabhu abahlala kunxweme lwaseMpuma Afrika kwangenkulungwane yesi-8. Ekuhambeni kwexesha, ubuSilamsi basasazeka phakathi kwelizwe ngokusebenzisa iindlela zorhwebo kunye nokutshatana.
Uninzi lwamaSilamsi aseTanzania US, elandela iimfundiso zamaSilamsi aqhelekileyo. Nangona kunjalo, zikho kwakhona Uluntu lwamaShia, ngakumbi phakathi kwabantu bomnombo wase-Asiya, abafika ngexesha lorhwebo lwe-Indian Ocean kunye nexesha lobukoloniyali baseBrithani. Ihlelo le-Ibadi, iqela elincinci, linokufumaneka, ngakumbi eZanzibar.
UbuSilamsi bubalasele kakhulu ngaselunxwemeni, ngakumbi eZanzibar, eDar es Salaam, eTanga, nasePwani, apho iimosque kunye nezikolo zamaSilamsi (madrassas) ziyinxalenye yobomi bemihla ngemihla. IZanzibar, ngokukodwa, inenkcubeko yamaSilamsi enzulu, echaphazela yonke into ukusuka kwiikhowudi zokunxiba ukuya kwiminyhadala. Inyanga engcwele yeRamadan ibonwa ngokubanzi, ngokuzila ukutya, imithandazo, kunye nezidlo ezikhethekileyo ezidibanisa iintsapho kunye noluntu.
Nangona kukho iiyantlukwano zonqulo, iTanzania iye yakwazi ukugcina uxolo nemvisiswano phakathi kwamaKristu namaSilamsi, imitshato yeemvaba ngeemvaba nemibhiyozo edibeneyo ixhaphakile.
Ngaphambi kokufika kobuKristu kunye nobuSilamsi, iTanzania yayiqhelisela iinkolo zomthonyama zaseAfrika, kwaye uninzi lusaqhubeka nanamhla, ngakumbi kwiindawo ezisemaphandleni. Ezi nkqubo zeenkolelo ziyahluka ngokobuhlanga kodwa zidla ngokubandakanya ukunqula izinyanya, imimoya yendalo, kunye nezithethe ezenziwa ngamaxhwele okanye iinkokeli zomoya.
Iinkolo zemveli zisenamandla phakathi koluntu olunjengamaHadza, Iraqw, kunye namanye amaqela amaMaasai, agcina iindlela zawo zonqulo lweminyanya. Uqheliselo ludla ngokubandakanya iindawo ezingcwele, amadini, kunye nemisitho yokufuna iintsikelelo, inkuselo, nokuphiliswa.
Kwanaphakathi kwamaKristu namaSilamsi, iinkolelo zesithethe zisekho. Abantu abaninzi batyelela amaxhwele ukufumana amayeza esintu okanye izikhokelo zomoya, ngelixa abanye bedibanisa imithandazo yecawe okanye yemosque kunye nezithethe zeminyanya. Oku kudityaniswa kweenkolelo kubonisa ilifa lenkcubeko enzulu yaseTanzania kunye nentlonipho yexesha layo elidlulileyo.
ITanzania ikwalikhaya kumaqela amancinci eenkolo, kubandakanya amaHindu, AmaBhuda, yaye IsiBhahá'í. Olu luntu lufumaneka kakhulu kwimimandla yasezidolophini, ngakumbi phakathi kwamaTanzania anemvelaphi yaseIndiya naseAsia.
UbuHindu bafika ngabarhwebi nabasebenzi baseIndiya ngexesha lolawulo lwaseBritani, kwaye namhlanje, iitempile zamaHindu zinokufumaneka kwizixeko ezinjengeDar es Salaam neArusha. Ibutho lamaHindu linendima ebalulekileyo kwezoshishino nasekuboniseni uthando, lixhasa izibhedlele, izikolo nemibutho yesisa.
The IsiBahá'í Ukholo, unqulo olungaziwayo eTanzania, lugxininisa umanyano noxolo lwehlabathi. Abalandeli bayo basasazeke kwiindawo ezahlukeneyo zelizwe, bebandakanyeka kwinkonzo yoluntu kunye neenkqubo zemfundo.
Phezu kwako nje ukwahlukahlukana kweenkolelo zonqulo, iTanzania yaziwa ngokunyamezela kwayo unqulo nokuphilisana ngoxolo. Ngokungafaniyo namazwe athile apho unqulo lubangela iyantlukwano, abantu baseTanzania baye bazamkela iiyantlukwano zabo, begxininisa kwizinto ezibamanyayo kunokuba bahlukane. Iingxoxo ngeemvaba ngeemvaba, izenzo zenkcubeko ekwabelwana ngazo, nemigudu yomanyano lwesizwe ziye zaqinisekisa ukuba akukho nqulo olunye olulawula ubuni belizwe.
Enoba kukwicawa ephithizelayo yaseDar es Salaam, kwimosque ezolileyo eZanzibar, okanye kwihlathi elingcwele kumhlaba wamaMaasai, ukholo lusenamandla axonxa ubomi bezigidi zabantu. Inkolo eTanzania ingaphezulu nje kokukholelwa, yindlela yokuphila, ilifa lenkcubeko, kunye nomqondiso wobunye belizwe kwiiyantlukwano.