Zowona zamtundu wa Hadzabe
Zowona zamtundu wa Hadzabe
Ngakhale ambiri alendo obwera ku Africa amawadziwa bwino Amasai, Ahadzabe a TanzaniaChigawo cha Nyanja ya Eyasi ndi chochititsa chidwi kapena choyimira chikhalidwe cha ku Africa. Akukhalabe ndi moyo womwewo wa mlenje ndi wosonkhanitsa womwe wakhala ukuthandizira anthu awo kwa mibadwomibadwo, Ahadzabe gwiritsani ntchito ziphe zopangidwa komweko komanso kubisala mwanzeru kusaka. Alendo ku Tanzania akhoza osati kokha cheza ndi anthu achikhalidwe awa komanso onerani kusaka kosangalatsa kotuluka kwa dzuwa kuti muwone basi momwe anthu olimbawa apulumuka m'chipululu cha Tanzania chomwe nthawi zina chimakhala chovuta kwa zaka zikwi zambiri.
Za fuko la Hadzabe
Pokhala ndi anthu ochepera 2,000, Ahadzabe ndi amodzi mwa mafuko omaliza kutsatira mbiri ya mafuko awo. Zokhalapo kutali ndi unyinji wa anthu komanso kudalirana kwa mayiko komwe kumatsata zokopa alendo, kulipo monga momwe zimakhalira nthawi zonse
Nthawi zambiri amuna amasaka ndi kubweretsa uchi kunyumba kuti adyetse mabanja awo, pamene akazi ndi ana amathyola zipatso, zipatso, ndi mizu. ndi zomwe kuwonjezera zakudya zawo.
Amunawa ndi aluso kwambiri alenje, ndi zawo kusaka molimba mtima komanso kodziwikiratu ndizowoneka bwino. Kugwiritsa ntchito mbali zokololedwa kuchokera ku nyama zina, amanyengerera mochenjera ndikutsitsa masewerawo. Chifukwa ichi ndi chawo chokha gwero la chakudya, ndi fuko lokhalo lololedwa kusaka nyama Serengeti.
Anthu a fuko la Ahadzabe amakhala m’mapanga pafupi ndi nyanja ya Eyasi, ndipo kudzipatula kwawo komanso kuchepa kwa chiwerengero chawo chawapangitsa kupewa mliri wa HIV ndi matenda ena omwe afala chifukwa cha maukwati a mitundu yosiyanasiyana.
Mbali yosangalatsa ya chikhalidwe cha Ahadzabe ndi chilankhulo chawo. Amakhulupirira kuti ali nawo mtundu wa pokhudzana ndi anthu a Bushmen a m'chipululu cha Kalahari, chinenero cha Hadzabe ndi chiyankhulo chodziwika bwino kuti zofanana ndi za Bushmen otchuka. Ngakhale izi ndi maonekedwe awo ofanana, kuyezetsa kwa DNA sikunasonyeze mgwirizano pakati pa magulu awiriwa.
Hadzabe Settlements
Malo ozungulira nyanja yamchere ya Eyasi ku Serengeti ndi komwe kuli anthu amtundu wa Hadza. Derali lili pafupi ndi Olduvai Gorge ndi Laetoli, malo awiri ofunika kwambiri ofukula zinthu zakale ku Central Rift Valley pophunzira za chiyambi cha anthu.
Umboni wofukulidwa m’mabwinja umasonyeza kuti anthu osaka nyama akhala m’derali kwa zaka zosachepera 50,000. Anthu akale amenewo amatengedwa kuti ndi makolo a Ahadzabe masiku ano.
Moyo pakati pa Hadza umapereka zosiyana kwambiri ndi dziko lamakono. Anthu ammudzi amakhala opanda mawotchi, makalendala, kapena manambala kupitirira zinayi. Mbiri ndi chidziwitso zimaperekedwa kudzera mu miyambo yapakamwa. A Hadza sanadziwepo nkhondo, njala, kapena miliri ya matenda akulu ndipo sasiyapo mpweya.
Kupulumuka kumadalira chibadwa, zochitika, ndi kumvetsetsa mozama za kayimbidwe ka chilengedwe. Kuyenda m’nkhalango zowirira usiku sikubweretsa mantha kwa mlenje wachihadzabe. Deralo likuyimira ulalo wamoyo wa momwe anthu adakhalira zaka pafupifupi mamiliyoni awiri zapitazo, kale ulimi usanayambike.
Alendo atha kujowina gulu la Hadza kuti akasangalale ndi moyo wa alenje. Ulendo wokasaka umavumbula luso lolondolera, kugwiritsa ntchito mivi yapoizoni, komanso mgwirizano ndi mbalame ya Honeyguide kuti ipeze ming'oma ya njuchi. Alendo amaphunziranso kukolola zipatso zakuthengo, ma tubers, ndi zitsamba zamankhwala kwinaku akuwona chimodzi mwa zikhalidwe zomaliza za alenje zomwe zatsala padziko lapansi.
Ulendo wa chikhalidwe ku Hadzabe Bushmen
Muzikhala ndi tsiku limodzi ndi anthu achihadzabe, osaka nyama akale omwe amakhala kudera lomwe lili pafupi ndi nyanja ya Eyasi, nyanja yokongola ya soda yomwe ili mbali ya Great Rift Valley ku East Africa, ndikuwona moyo wawo wosasintha, wachikhalidwe komanso mgwirizano ndi dziko lapansi. Kuperekezedwa kupitilira ndi mlonda wa KIWOITO, alendo kukhala ndi mwayi kucheza ndi a Bushmen ndikuphunzira onse za luso lawo losaka nyama, luso la kupulumuka, kukonzekera chakudya, ndi chikhalidwe chawo. Kubwerera m'mbuyo, uwu ndi ulendo wodalirika wopita kumidzi yaku Tanzania womwe umawulula dziko losaneneka la anthu achikokawa.
Pakati pa mafuko omaliza a alenje omwe atsala padziko lonse lapansi omwe amakhala kutchire, azibambo achihadzabe amafunafuna chakudya okha ndipo amabwerera kwawo ndi uchi wagolide, zipatso zotsekemera, kapena nyama zakuthengo. liti, ndipo ngati alipo. Azimayi amapita m'magulu akuluakulu kukasaka zipatso zowala, zipatso za baobab, ndi ma tubers, malinga ndi kupezeka. M’nyengo yamvula, yamvula, uchi wotsekemera ndiwo chakudya chawo chachikulu pamodzi ndi zipatso zokongola, ma tubers, ndipo nthawi zina nyama.
Kusintha zakudya zawo kuti zigwirizane ndi nyengo, izi fuko ndi aluso kwambiri, osankha, komanso ofunafuna mwayi ndi ofufuza. Amangodzidalira okha kuti adyetse mabanja awo ndi fuko lawo.
BULANI SAFARI YANU TSOPANO
Kuyendera nyanja ya Eyasi ndi mtundu wa Ahadzabe wokhalamo kumapanga ulendo wosangalatsa wa tsiku. Nyanja ya Eyasi ndi nyanja yamchere yomwe ili kumwera kwa mapiri a Ngorongoro ndipo ndi paradaiso wa anthu okonda mbalame. Onetsani mvuu m'madzi osaya, kenaka tulutsani ma binoculars anu kuti muwone, mwachitsanzo, ma spoonbill a ku Africa, flamingos, gull-headed gull, pelicans zazikulu zoyera, ndi ma avocats. Kenako, mukacheze ndi azitchire a Hadzabe, ambuye posaka uta.