Mfundo Zosangalatsa za Kusamuka kwa Nyumbu

mwachidule

Palibe chochitika cha nyama zakuthengo padziko lapansi chomwe chingafanane ndi Kusamuka Kwakukulu KwambiriZinyama zoposa 1.5 miliyoni zikuyenda mozungulira m'zigwa za Tanzania ndi Kenya, motsogozedwa ndi chibadwa chokha, mvula, komanso kufunikira kosalekeza kupeza udzu watsopano. Ndi wauwisi, waukulu, komanso wodzichepetsa kwambiri. Bukuli likufotokoza mfundo zokhudza kusamuka kwa anthu, nthawi ya mwezi uliwonse, ndi zomwe muyenera kudziwa kuti mudzionere nokha.

Kodi Kusamuka Kwakukulu kwa Nyama Zam'tchire N'chiyani?

Kusamuka Kwambiri kwa Nyama Zakuthengo ndi gulu lalikulu kwambiri la nyama padziko lapansi, lomwe limadziwika mu 2013 ngati limodzi mwa zodabwitsa zisanu ndi ziwiri zachilengedwe za ku Africa. Chaka chilichonse, anthu oposa 1.35 miliyoni okhala ndi ndevu zoyera kumadzulo amadya nyama. nyumbu, pamodzi ndi mbidzi ndi nswala zikwi mazana ambiri, zimatsatira njira yozungulira kudutsa m'chilengedwe chachikulu cha Serengeti-Mara pofunafuna udzu watsopano ndi madzi.

Njirayi imadutsa makilomita pafupifupi 800, ikuyenda kuchokera ku madera a udzu afupiafupi kum'mwera kwa Tanzania kumpoto kudzera pakati ndi kumadzulo kwa Serengeti, kudutsa Mtsinje wa Mara kupita ku Masai Mara ku Kenya, ndikubwerera kachiwiri. Kuzungulira kumeneku sikutha. Ndi chochitika chokhazikika, chaka chonse choyendetsedwa ndi mvula, ndi magawo osiyanasiyana a kusamuka komwe kumapereka zochitika zosiyanasiyana kutengera nthawi ndi komwe mumapita.

Mwachidule, pafupifupi 70 peresenti ya kusamuka kwa anthu kumachitika mkati mwa Tanzania. Ngakhale kuti malo otchuka odutsa mumtsinje wa Mara pakati pa Ogasiti ndi Okutobala amakopa chidwi cha anthu ambiri, nyumbu zimakhala pafupifupi miyezi isanu ndi inayi pachaka zikudyetsa ziweto ndikuyendayenda m'dziko la Tanzania, zomwe zimapangitsa kuti Tanzania ikhale malo enieni osamukirako.

Mwezi ndi Mwezi wa Kusamuka

Kumvetsetsa nthawi yosamukira ndi chinsinsi chokonzekera ulendo womwe umakuyika pamalo oyenera panthawi yoyenera.

Januwale mpaka Marichi: Nyengo ya Kukolola Nyama ku Ndutu Kum'mwera kwa mapiri a Serengeti ndi Ndutu ndi komwe kusamuka kumayambira gawo lodabwitsa kwambiri. Kuyambira kumapeto kwa Januwale mpaka Marichi, nyengo yobereka nyumbu imachitika m'mapiri afupiafupi pakati pa Nabi Gate ndi mapiri a Ngorongoro. Pa nthawi yake yokwera, ana a ng'ombe pafupifupi 8,000 amabadwa tsiku lililonse, ndipo ambiri amafika mkati mwa masabata ochepa pakati pa February.

Kuchulukana kwa nyama zobadwa kumene kumeneku kumayambitsa nthawi yovuta kwambiri yogwira ntchito yolusa chaka chonse. Mikango, akadzidzi, akambuku, afisi, ndi agalu akuthengo onse amasonkhana pamalo oberekera ana, ndipo kusaka n’kosalekeza. Ndi nthawi imodzi yochititsa chidwi komanso yamphamvu kwambiri yokhala ku Serengeti, ngakhale kuti mtsinjewo ukadali kutali ndi miyezi ingapo.

Malo a udzu afupiafupi a ku Ndutu nawonso ndi opatsa thanzi kwambiri. Zaka zikwizikwi za phulusa la mapiri ochokera ku mapiri a Ngorongoro zawonjezera calcium, sodium, nayitrogeni, ndi phosphorous m'nthaka yosaya. Udzu womwe umamera pano umapereka zomwe nyumbu zapakati ndi zoyamwitsa zimafunikira, ndipo chilengedwe chasintha bwino kwa zaka zikwizikwi kuti chizisonkhanitsa ziweto m'derali panthawiyi ya chaka.

Ana a nyumbu amakhala okhwima kwambiri. Amatha kuyenda mkati mwa mphindi zitatu kapena zisanu ndi ziwiri kuchokera pamene anabadwa ndipo amatha kuyendera gulu la ziweto mkati mwa maola ochepa. Kukula mwachangu kumeneku ndi njira yodziwira mwachindunji kuchuluka kwa ziweto zomwe zimazungulira kubadwa kulikonse.

Epulo ndi Meyi: Mvula Yaitali ndi Kuyenda Kumpoto Pamene mvula ikubwera ndipo udzu m'zigwa zakum'mwera ukuyamba kuuma, ziwetozo zimayamba kuyenda kumpoto kudzera pakati pa Serengeti. Iyi ndi nthawi yamtendere kwa alendo, ndi magalimoto ochepa m'misewu, malo obiriwira, komanso Serengeti imakhala ndi malo obiriwira komanso ozungulira.

Juni ndi Julayi: The Western Corridor ndi Mtsinje wa Grumeti Kusamukaku kukupita ku Western Serengeti corridor, komwe Mtsinje wa Grumeti ndi malo oyamba kuwoloka mtsinje waukulu chaka chino. Ng'ona za mumtsinje wa Nile zimadikirira m'madzi osaya kwambiri pano, ndipo ngakhale kuti malo owoloka mtsinje wa Grumeti ndi ochepa kwambiri poyerekeza ndi a mu Mtsinje wa Mara, akhoza kukhala odabwitsa kuwaona.

Ogasiti mpaka Okutobala: Malo Owolokera Mtsinje wa Mara Iyi ndi nthawi yomwe anthu ambiri amaganizira za kusamuka kwa ng'ombe zazikulu. Pamene ziweto zikukankhira kumpoto kwa Serengeti ndikuwoloka kulowa mu Masai Mara ku Kenya, ziyenera kuyenda mumtsinje wa Mara, womwe ndi malo okhawo okhazikika omwe angathandize kusamuka kwa ng'ombezi nthawi yonse yachilimwe.

Malo odutsirako ndi osayembekezereka, osokonezeka, komanso odabwitsa. Zikwizikwi za nyumbu zimasonkhana m'mphepete mwa mtsinje, zikuchita zinthu mopupuluma zisanalowe m'madzi, kumenyana ndi madzi, ndikuthamanga ndi ng'ona zazikulu za mumtsinje wa Nile zomwe zikudikirira m'madzi. Malo ena odutsirako amakhala ndi zinyama zikwizikwi. Zina zimachotsedwa mimba yonse pamene nyama zotsogola zimataya mtima ndipo gulu la ziweto limabwerera m'mbuyo. Palibe wotsogolera amene angakuuzeni nthawi yeniyeni yomwe kuwolokako kudzachitika, ndipo kusadziwikiratu ndi chimodzi mwa zinthu zomwe zimapangitsa kuti kuchitira umboni munthu kukhala wamphamvu kwambiri.

Mtsinje wa Mara ndi wofunikira kwambiri kuti kusamuka kwa anthu kupitirire. Ngati mtsinjewo ungalephereke, chifukwa cha madamu kapena kudula mitengo m'mphepete mwa mtsinje wa Mara, zotsatira zake zingakhale zoopsa kwambiri. Ziwerengero zikusonyeza kuti nyumbu pafupifupi 500,000 zitha kufa chaka choyamba chokha.

Novembala mpaka Disembala: Kubwerera Kum'mwera Pamene mvula yochepa imayamba mu Novembala, ziwetozo zimayamba ulendo wawo wobwerera kum'mwera kudzera ku Serengeti, kumaliza nyengo ya pachaka ndikudziyikanso pamalo abwino kuti zibereke ana zomwe ziyambe mu Januwale.

Mfundo 10 Zokhudza Kusamuka Kwakukulu kwa Nyama Zam'tchire Zomwe Zingakudabwitseni

Magulu onsewa amadya udzu wokwana matani 4,800 tsiku lililonse panthawi yosamukira. Kuti tipeze chiwerengero chimenecho, kulemera kwake ndi njovu zazikulu pafupifupi 800 zaku Africa zomwe zimadyedwa tsiku lililonse.

Pafupifupi nyumbu zazikazi 300,000 zimakhala ndi pakati mkati mwa nthawi yosakwana mwezi umodzi panthawi yobereka, pamene ng'ombe zazikazi zimapikisana mwamphamvu kuti zisamalire malo akanthawi komanso ufulu wokwatira. Kuberekana kogwirizana ndi komwe kumabweretsa nthawi yobereka yogwirizana, ndipo kuberekana kochuluka kumeneku ndi komwe kumagonjetsa zilombo zolusa ndipo kumalola ana a ng'ombe okwanira kuti akhale ndi moyo mpaka atakula.

Ana pafupifupi 250,000 amabadwa chaka chilichonse panthawi yobereka ana, ndipo pafupifupi 8,000 mpaka 12,000 amafika tsiku lililonse pamalo okwera kwambiri. Ngakhale kuti pali kukakamizidwa kwakukulu kwa zilombo zolusa, pafupifupi theka la ana onse obadwa amapulumuka mpaka atakula.

Kusamuka kumeneku kumaika ndowe zokwana matani 3,500 m'chilengedwe cha Serengeti tsiku lililonse. Izi ndi zofanana ndi magaleta pafupifupi 70 odzaza ndi ndowe tsiku lililonse, zomwe zimapatsa zomera zakudya zofunika komanso zimathandiza mitundu yosiyanasiyana ya tizilombo ta ndowe pafupifupi 100.

Nyama za nyumbu ndi zomwe akatswiri a zachilengedwe amazitcha kuti ndi mtundu wa Keystone. Kudya kwawo udzu woposa matani 1.7 miliyoni pachaka kumatsegula malo akuluakulu odyetserako ziweto za mitundu ina kuphatikizapo mbidzi, nkhandwe, ndi mbawala. Popanda nyumbu, kapangidwe kake konse ndi zokolola za udzu wa Serengeti zikanasintha kwambiri.

Kusamuka kumeneku sikutha kwenikweni. Ndi kuzungulira kosalekeza, kwa chaka chonse kopanda chiyambi ndi mapeto, koyendetsedwa ndi kayendedwe ka mvula pachaka kudutsa chilengedwe.

Kodi Nthawi Yabwino Yowonera Kusamuka Kwakukulu Ndi Iti?

Mwezi uliwonse pachaka umapereka mwayi wosiyana komanso weniweni wosamukira. Nthawi yabwino kwambiri imadalira zomwe mukufuna kuwona.

Kuti mudziwe nthawi yobereka ana komanso kuti nyama zambiri zizichita zinthu zoopsa, pitani pakati pa kumapeto kwa Januwale ndi Marichi. Kuti mudziwe malo otchuka odutsa mtsinje wa Mara, konzani ulendo wanu pakati pa kumapeto kwa Julayi ndi Okutobala. Kuti mudziwe malo abwino kwambiri okhala ndi bata, otsika mtengo, komanso okhala ndi mlengalenga wa Serengeti, komanso malo osamukirako ambiri komanso magalimoto ochepa, Epulo, Meyi, ndi Novembala ndi zosankha zabwino kwambiri.

Onani Kusamuka Kwakukulu ndi Kiwoito Africa Safaris

Kusamuka nthawi ndi chinthu chofunikira kwambiri, ndipo kudziwa komwe mungadziike pamalo aliwonse a chaka ndi chidziwitso chomwe chimachokera ku zomwe mwakumana nazo pa malowa. Kiwoito Africa Safaris, yomwe ili ku Arusha, yakhala ikutsogolera apaulendo ku kusamuka kwa zaka zambiri, ndipo gulu la Kiwoito limadziwa bwino Serengeti, kuyambira malo obereketsa ana ku Ndutu mpaka m'mphepete mwa mitsinje komwe malo obereketsa ana amachitikira. Kaya mukufuna kuwona chisokonezo cha kubereka ana mu February, kuwoloka mitsinje kodabwitsa mu Ogasiti, kapena nyengo yobiriwira yokhala ndi magulu a anthu akuyenda, Kiwoito ipanga dongosolo lomwe lidzakuikani pamalo oyenera. Lumikizanani nafe kuti muyambe kukonzekera ulendo wanu wosamukira.